Trình tự Check B trong thí nghiệm 3 trục

Ngày đăng 13/08/2026

Trong thí nghiệm 3 trục đất, check B là một trong những thao tác cần có, trình tự như sau:

Thao tác check hệ số B (Skempton B) trong thí nghiệm ba trục CU cho mẫu đất D38 mm theo đúng thực hành phòng LAS. Quy trình này đặc biệt quan trọng để xác nhận mẫu đã bão hòa hoàn toàn trước khi cố kết.

QUY TRÌNH CHECK B – MẪU CU D38
1. Mục đích
Xác định mức độ bão hòa của mẫu thông qua hệ số: 

Trong đó:
Δu: gia tăng áp lực nước lỗ rỗng Δσ₃: gia tăng áp lực buồng
Tiêu chuẩn chấp nhận (đất sét dẻo):

B ≥ 0,95 → đạt
B ≥ 0,97 → rất tốt
B < 0,95 → chưa bão hòa

2. Điều kiện trước khi check B

Phải đảm bảo:

􀀁    Mẫu đã lắp hoàn chỉnh trong cell
􀀁    Hệ thống kín nước
􀀁    Đã áp back pressure ban đầu
􀀁    Đường thoát nước mở thông với hệ đo u
􀀁    Không còn bọt khí trong ống
⚠  Với mẫu D38, bọt khí nhỏ cũng làm sai B.

3. Thiết lập trạng thái ban đầu
3.1 Áp lực điển hình

Khuyến nghị cho đất sét dẻo:
Áp lực buồng σ₃ ban đầu: 30–50 kPa Back pressure ub: 20–30 kPa
Hiệu số hữu hiệu:  

Giữ ổn định 5–10 phút trước khi đo.

3.2 Kiểm tra ổn định

Theo dõi:
u phải ổn định không trôi số

Không rò rỉ

Nếu u còn trôi → chưa được check B.

4. Thao tác check B (rất quan trọng)

Bước 1: Khóa thoát nước
Đóng van thoát nước mẫu
Đảm bảo trạng thái undrained
✔  Đây là lỗi hay sai nhất.

Bước 2: Tăng nhanh áp lực buồng

Tăng σ₃ một bước nhỏ: Δσ3 = 10–20 kP a

Yêu cầu thao tác:
Tăng nhanh nhưng êm
Không giật áp
Không tăng quá lớn
⚠  Với D38: thường dùng Δσ₃ = 10 kPa

Bước 3: Ghi nhận Δu Ngay sau khi tăng σ₃: Quan sát đồng hồ u Chờ u ổn định (vài giây) Ghi:
u trước
u sau
Tính: Δu = usau − utrước

Bước 4: Tính hệ số B : 

5. Đánh giá kết quả
5.1 Đạt yêu cầu
Nếu: B ≥ 0, 95
􀀁 Mẫu đủ bão hòa → chuyển sang cố kết.

5.2 Chưa đạt
Nếu: B < 0, 95

Phải:
tăng back pressure
lặp lại quá trình bão hòa check B lại

6. Lặp lại (nếu cần) Quy trình chuẩn LAS:

Tăng back pressure 50–100 kPa . Giữ hiệu số hữu hiệu nhỏ
. Chờ ổn định
. Check B lại

Thông thường đất sét dẻo cần: 􀀁 2–5 lần check B

7. Giá trị khuyến nghị cho mẫu D38 đất sét dẻo

8. Lỗi thường gặp khi check B

Lỗi thao tác
Quên đóng thoát nước Tăng σ₃ quá chậm Tăng σ₃ quá lớn
Đọc u khi chưa ổn định Còn bọt khí trong ống

Lỗi hệ thống (hay gặp với D38)

Màng rò

O-ring hở
Đá thấm còn khí Ống đo u còn bọt

9. Mẹo thực tế phòng LAS (rất hữu ích)

􀀁    Đuổi khí đá thấm bằng hút chân không trước
􀀁    Dùng nước khử khí

􀀁    Gõ nhẹ đường ống trước khi check
􀀁    Giữ Δσ₃ = 10 kPa cho mẫu D38
􀀁    Không đọc u quá sớm (<3 giây)

Zalo